AI, oftewel Artificial Intelligence, is al een hele tijd een buzzwoord. In de digitale revolutie was het een nieuwe mijlpaal waar veel trendwatchers niet over uitgesproken raakten. Eerlijk is eerlijk: het is een behoorlijke revolutie en zelf schroom ik ook niet om er gebruik van te maken. Maar als de grote bazen achter de belangrijkste AI-agents een waarschuwing de wereld in slingeren over de controleerbaarheid van deze ontwikkelingen, zou je dit niet al te lichtzinnig moeten nemen. Ik doe dat in ieder geval niet.
Het vertoont een enorme parallel met een serie die ik de afgelopen tijd heb bekeken: Person of Interest. Deze serie behandelt dit opkomende dilemma en was op dat punt zeer vooruitstrevend. De serie begon in 2011 en liep vijf seizoenen tot 2016 — dat is dus alweer tien jaar geleden. Eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat de opkomst van AI al jaren door wetenschappers wordt beschreven, vooral om de gevaren ervan. Tot voor kort werd dat misschien weggeschreven als doemdenken, maar is dat nog wel zo?
In de genoemde serie staat de ontwikkeling van AI centraal, samen met de maker ervan. Veelvuldig wordt de moraal van de AI ter discussie gesteld. Wanneer er een tweede AI in beeld komt die alheersend de maatschappij in zijn greep neemt, wordt pas echt duidelijk wat de gevaren kunnen zijn. De strijd tussen de twee AI's en hun aanhangers schuurt continu tegen de vraag: wat is goed en wat is slecht? Op een relatief luchtige manier wordt duidelijk gemaakt dat als de mensheid niet scherp blijft op de contouren van deze ontwikkeling, ze zelf niets meer te zeggen heeft over haar eigen bestaan. Daarnaast wordt natuurlijk ook de schone kant van deze innovatie getoond, wat een verleidelijke spiegel is. De serie wordt bestempeld als sci-fi, maar de vraag is: hoe ver zijn wij nog verwijderd van zo'n maatschappij?
Laat ik vooropstellen dat ik (nog) niet goed weet wat ik van deze ontwikkelingen moet vinden. Ik hang mijn mening vooralsnog graag op aan de kenners en de makers. Maar als deze serie een levensecht voorbeeld wordt voor de verdere ontwikkeling van AI-agents, ga ik me toch afvragen of al die camera's en mobiele apparaten wel zo handig zijn. Word ik nu al niet gevolgd en gestuurd? De serie legt die waarschijnlijkheid feilloos bloot.
Vooralsnog kies ik voor mijn naïeve insteek en houd ik vast aan het devies "wie goed doet, goed ontmoet". Person of Interest is in ieder geval voorspellend genoeg geweest voor de manier waarop ik naar AI kijk. Als review op de serie moet ik wel opmerken dat het open einde niet helemaal kloppend aanvoelde — wellicht bewust zo geschreven door de makers in de hoop op een vervolg. De laatste twee afleveringen waren op dit vlak te belerend en pasten niet bij de voorgaande 101 afleveringen. Desondanks houdt deze serie je een fascinerende glazen bol voor, gedragen door een zeer aimabele cast. Ik hoop dat ik ook van AI kan blijven houden.
PS: Korte seriereview Zoals gezegd: de cast was geweldig. Vooral de rollen van Michael Emerson (Finch, de bedenker van de 'goede' AI) en Kevin Chapman (rechercheur Fusco) hebben mijn hart gestolen. Hun typeringen kwamen gewoon heerlijk binnen. Taraji P. Henson speelde ook een sterke rol, maar werd in het derde seizoen uit de serie geschreven omdat ze creatief ontevreden was en het gevoel had dat haar rol op een dood spoor zat.
De AI leefde in de serie voornamelijk in de observatiecamera's in plaats van in datacentra, en reguleerde zo het dagelijks leven. Het systeem was bedacht om terrorisme te bestrijden na 9/11, maar schoot zijn doel voorbij door de totale maatschappij te gaan overzien. De 'goede' AI (de Machine) koos een ander pad om het leven van 'irrelevante' mensen te redden. Dit werd uitgevoerd door een doodwaande oud-Special Agent, gespeeld door Jim Caviezel (Reese).
Sommige subverhaallijnen waren misschien niet helemaal lekker ingepast. Zo stoorde ik mij aan de relatie van Reese met de psychiater en aan de agent van de slechte AI in de laatste seizoenen. Die laatste leek in een morele tweestrijd te raken, maar daar werd heel snel en makkelijk overheen gestapt waarna hij veranderde in een heuse moordmachine.
Het hoofdverhaal ontwikkelde zich tot aflevering 101 intrigerend. Vooral wanneer in de laatste afleveringen blijkt dat er meerdere teams door de Machine worden aangestuurd. Jammer dat ze zo snel kwamen en weer verdwenen — een klein 'poetsbeurtje' van de schrijvers om het onmogelijke mogelijk te maken. Het is ze vergeven.
